Beata Wolfram-Krukowska<\/i><\/p>\n
Do\u015bwiadczenie pracy terapeutycznej z Doros\u0142ymi Dzie\u0107mi Alkoholik\u00f3w (DDA) i \u2013 szerzej \u2013 osobami maj\u0105cymi za sob\u0105 dorastanie w rodzinie dysfunkcjonalnej (DDD) konfrontuje nas \u2013 terapeut\u00f3w ze szczeg\u00f3lnym zjawiskiem. Jest to wyst\u0119puj\u0105ca u sporej cz\u0119\u015bci naszych klient\u00f3w radykalna rozbie\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy ich sukcesami zawodowymi, a dramatycznie niskim poczuciem w\u0142asnej warto\u015bci oraz przekonaniem o w\u0142asnej niekompetencji i niepewno\u015bci.<\/p>\n
Osoby te to bardzo cz\u0119sto cenieni fachowcy o wybitnych kwalifikacjach (potwierdzonych cennymi dyplomami i licznymi sta\u017cami) i r\u00f3wnie imponuj\u0105cych osi\u0105gni\u0119ciach. Ch\u0119tnie awansowani przez swoich szef\u00f3w, pe\u0142ni\u0105cy bardzo odpowiedzialne funkcje, wci\u0105\u017c czuj\u0105 si\u0119 zagro\u017ceni utrat\u0105 swojej pozycji, a nawet posady. Wygl\u0105da to tak, jakby osoby te nie mia\u0142y kontaktu same ze sob\u0105, z tym, kim naprawd\u0119 s\u0105, co potrafi\u0105, ile s\u0105 warte. W trakcie pracy terapeutycznej przekonujemy si\u0119 tak\u017ce, \u017ce cz\u0119sto nie znaj\u0105 siebie, swoich uczu\u0107 i potrzeb. \u017byj\u0105 wewn\u0119trznie wyalienowane, oddzielone od siebie samych.<\/p>\n
Poczucie wewn\u0119trznej alienacji osoby te rzadko rozpoznaj\u0105 u samych siebie. Uwa\u017caj\u0105 raczej, \u017ce s\u0105 ze sob\u0105 w dobrym kontakcie i du\u017co wiedz\u0105 na sw\u00f3j temat. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u2013 przynajmniej w pierwszym odruchu \u2013 twierdzi, \u017ce dobrze zna siebie, swoje mo\u017cliwo\u015bci i potrzeby. Je\u015bli spyta\u0107 o \u015bwiadomo\u015b\u0107 prze\u017cywanych uczu\u0107, to sprawa b\u0119dzie si\u0119 mia\u0142a jeszcze nieco inaczej. Uczucia cz\u0119sto spostrzegane s\u0105 jako przeszkoda na drodze do podejmowania racjonalnych decyzji i dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n
Jako takie rzadko bywaj\u0105 przedmiotem spontanicznej refleksji, a cho\u0107by pr\u00f3b rozpoznania i nazwania. Ich intensywno\u015b\u0107 i niemo\u017cno\u015b\u0107 utrzymania w ryzach kontroli zniech\u0119ca do zajmowania si\u0119 nimi wtedy, kiedy ju\u017c nie s\u0105 tak silne i mog\u0142yby sta\u0107 si\u0119 obiektem przytomnego ogl\u0105du. W wypadku wielu os\u00f3b pozostaj\u0105 ziemi\u0105 nieznan\u0105, si\u0142\u0105, kt\u00f3ra przychodzi nie wiadomo sk\u0105d i raczej przeszkadza w \u017cyciu, ni\u017c stanowi jaki\u015b istotny, a tym bardziej warto\u015bciowy jego element.<\/p>\n
Sk\u0105d takie oddzielenie od siebie? Co przeszkadza, aby rozpoznawa\u0107 swoje rzeczywiste stany, nazywa\u0107 uczucia, realnie spostrzega\u0107 siebie i otoczenie? Podstawow\u0105 przeszkod\u0105 s\u0105 do\u015bwiadczenia, kt\u00f3rych DDA\/DDD jako dzieci nie byli w stanie nazwa\u0107 ani w pe\u0142ni prze\u017cy\u0107. Brzemi\u0119 wzrastania w rodzinie, w kt\u00f3rej nierzadko dochodzi\u0142o do przemocy, w kt\u00f3rej panowa\u0142 chaos norm i warto\u015bci, w kt\u00f3rej neguje si\u0119 istnienie rzeczywistych i bolesnych problem\u00f3w, a fakty nienazwane traktowane s\u0105 jako nieby\u0142e, nie pozwala trze\u017awo patrze\u0107 ani na swoje wewn\u0119trzne do\u015bwiadczenie, ani na otaczaj\u0105cy \u015bwiat.<\/p>\n
O sobie samym dziecko w rodzinie dysfunkcjonalnej dowiaduje si\u0119 niewielu rzeczy, kt\u00f3re mog\u0142yby wspom\u00f3c jego rozw\u00f3j i kszta\u0142towanie adekwatnego obrazu \u201eja\u201d. Przyt\u0142oczeni w\u0142asnym \u017cyciem rodzice informuj\u0105 je przede wszystkim o tym, czego mu brakuje i z czym sobie nie radzi. Robi\u0105 to, bo tym sposobem bardzo skutecznie usprawiedliwiaj\u0105 w\u0142asne pora\u017cki. Mog\u0105 si\u0119 wi\u0119c nie zajmowa\u0107 osobistymi problemami, z kt\u00f3rymi konfrontacji starannie unikaj\u0105.
\nNie doceniaj\u0105c swoich dzieci, oczekuj\u0105 jednak od nich (\u015bwiadomie lub mniej \u015bwiadomie) r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w pomocy i wsparcia. Wi\u0105\u017c\u0105 je tym samym i utrudniaj\u0105 nie tylko realne, ale i psychiczne oddzielenie.
\nDDD\/DDA bardzo trudno jest wi\u0119c zdoby\u0107 poczucie, \u017ce jest kim\u015b oddzielnym od swoich rodzic\u00f3w, kto ma prawo i mo\u017cliwo\u015b\u0107 prowadzi\u0107 w\u0142asne doros\u0142e \u017cycie, osobne od \u017cycia rodziny jako ca\u0142o\u015bci. Trudno wi\u0119c tak\u017ce, aby zwraca\u0142o uwag\u0119 na siebie samo i siebie traktowa\u0142o jak autonomiczn\u0105 jednostk\u0119 o sprecyzowanych cechach czy potrzebach. Te cechy i potrzeby widzi bowiem przede wszystkim jako sp\u00f3jne z cechami i potrzebami dysfunkcjonalnej rodziny.<\/p>\n
To, \u017ce obraz siebie czy szerzej \u2013 to\u017csamo\u015b\u0107 m\u0142odego cz\u0142owieka w takiej rodzinie nie mo\u017ce si\u0119 kszta\u0142towa\u0107 w spos\u00f3b konstruktywny nie oznacza, \u017ce nie pojawiaj\u0105 si\u0119 (cho\u0107by za spraw\u0105 \u015bwiata zewn\u0119trznego, kt\u00f3ry domaga si\u0119 podejmowania \u017cyciowych decyzji dotycz\u0105cych \u015bcie\u017cki edukacyjnej, rodzaju pracy czy tworzenia relacji r\u00f3wie\u015bniczych i partnerskich) pytania \u201ekim jestem?\u201d i \u201eczego chc\u0119?\u201d. Nie zawsze jednak wystarczy to, aby pobudzi\u0107 autorefleksj\u0119. Wraz z pytaniami, \u015bwiat zewn\u0119trzny proponuje bowiem tak\u017ce szereg odpowiedzi \u2013 w formie m\u00f3d, lifestylowych trend\u00f3w, nadawania warto\u015bci takim a nie innym ludzkim wyborom. Istniej\u0105 przecie\u017c dobrze znane z przekaz\u00f3w kultury masowej \u201eprzepisy na \u017cycie\u201d. Jednym z najpowszechniej uznawanych jest jak si\u0119 zdaje praca i kariera w korporacji.<\/p>\n
Organizacja, kt\u00f3ra dzia\u0142a na zasadach podobnych rodzinie dysfunkcjonalnej, przypominaj\u0105 DDD\/DDA klimat dobrze znany z dzieci\u0144stwa i okresu dorastania. Podobnie jak rodzina z problemem (np. alkoholowym), korporacja wiele wymaga i utrzymuj\u0105c swoich cz\u0142onk\u00f3w w poczuciu, \u017ce bez niej s\u0105 niczym, zarazem jednak utwierdza ich w przekonaniu, \u017ce s\u0105 jej niezb\u0119dni do przetrwania.<\/p>\n
Atmosfera tworzona przez (realne lub tylko kreowane) zagro\u017cenia konkurencj\u0105 rynkow\u0105, podobnie zreszt\u0105 jak podgrzewanie wewn\u0119trznej rywalizacji bardzo przypomina ci\u0105gle obecne w rodzinie dysfunkcjonalnej napi\u0119cie i poczucie zagro\u017cenia. Korporacja tworzy przestrze\u0144, w kt\u00f3rej pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce role przypominaj\u0105ce role rodzinne \u2013 rodzica \u201ez k\u0142opotem\u201d czyli destrukcyjnego (np. niekompetentni, ale mimo to nietykalni szefowie, kt\u00f3rych potkni\u0119cia trzeba tuszowa\u0107, przypisuj\u0105c im zarazem nie ich zas\u0142ugi), a tak\u017ce wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnionego czyli chroni\u0105cego partnera przed konsekwencjami jego nierozwi\u0105zanych problem\u00f3w (na przyk\u0142ad \u201ewierna sekretarka\u201d, kt\u00f3ra nie tylko w \u015brodku nocy przyb\u0119dzie do biura, ale za\u0142atwi szefowi \u015bwie\u017c\u0105 koszul\u0119, bilet lotniczy i alibi przed \u017con\u0105 na wypadek spotkania z kochank\u0105).<\/p>\n
Podw\u0142adni takiego teamu znajduj\u0105 si\u0119 w sytuacji niezwykle przypominaj\u0105cej sytuacj\u0119 dzieci w rodzinie dysfunkcjonalnej. Zasypywani s\u0105 oczekiwaniami (nierzadko przekraczaj\u0105cymi ich mo\u017cliwo\u015bci, nad czym nikt si\u0119 specjalnie nie zastanawia), zarazem jednak pozbawieni wsparcia, pomocy, wskaz\u00f3wek, a nawet rzeczowej informacji zwrotnej. Maj\u0105 si\u0119 domy\u015bli\u0107 co zrobi\u0107 i zrobi\u0107 to tak, aby szef by\u0142 zadowolony. Nie znaj\u0105 jednak kryteri\u00f3w, wed\u0142ug jakich b\u0119d\u0105 oceniani. Te kryteria za ka\u017cdym razem mog\u0105 by\u0107 inne\u2026
\nNie ma tu miejsca na budowanie w\u0142asnej autonomii i osobistych kompetencji.<\/p>\n
System nagr\u00f3d za lojalno\u015b\u0107 wobec pracodawcy s\u0142u\u017cy raczej wzmacnianiu zale\u017cno\u015bci od niego. Firma mniej czy bardziej wyra\u017anie d\u0105\u017cy do \u201ezagospodarowania\u201d zatrudnionym w niej ludziom ca\u0142ego \u017cycia (godzin pracy \u2013 to oczywiste, ale tak\u017ce wieczor\u00f3w i weekend\u00f3w, sp\u0119dzanych na mniej lub bardziej formalnych spotkaniach integracyjnych). Oferuje s\u0142u\u017cbowe samochody, komputery i telefony \u2013 im bardziej luksusowe, tym bardziej po\u017c\u0105dane, \u201epakiety zdrowotne\u201d, dost\u0119p do firmowej si\u0142owni itp. itd.
\nPracownicy ch\u0119tnie korzystaj\u0105 z takich udogodnie\u0144 \u2013 i trudno si\u0119 dziwi\u0107, bo stanowi\u0105 one nie tylko korzy\u015b\u0107 materialn\u0105, ale daj\u0105 tak\u017ce poczucie bezpiecze\u0144stwa, przynale\u017cno\u015bci, wreszcie presti\u017cu. Je\u015bli kto\u015b wychowywa\u0142 si\u0119 w rodzinie, kt\u00f3ra funkcjonowa\u0142a podobnie \u2013 wymaga\u0142a po\u015bwi\u0119ce\u0144 i ogromnej odpowiedzialno\u015bci, w zamian oferuj\u0105c toksyczne przywi\u0105zanie \u2013 to b\u0119d\u0105c pracownikiem takiej instytucji nie b\u0119dzie d\u0105\u017cy\u0142 do zakumulowania w\u0142asnych zasob\u00f3w (nie tylko np. oszcz\u0119dno\u015bci, ale tak\u017ce \u017cyciowych kompetencji). Nie ma wi\u0119c warunk\u00f3w, by przekona\u0107 si\u0119, ile tak naprawd\u0119 jest wart (jako pracownik), w czym jest dobry, w jakim kierunku powinien pod\u0105\u017ca\u0107 w swoim rozwoju. Zamiast tego otrzymuje przekaz: Nie jest istotne, kim jeste\u015b. Wa\u017cne jest to, aby firma by\u0142a z ciebie zadowolona\u201d.<\/p>\n
Nie ma tu tak\u017ce miejsca na kontakt w w\u0142asnymi uczuciami. \u017beby m\u00f3c je \u015bwiadomie nazywa\u0107 i prze\u017cywa\u0107, trzeba mie\u0107 nie tylko tak\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107, ale tak\u017ce minimum bezpiecze\u0144stwa i przestrzeni. Prze\u017cywaj\u0105c uczucia cz\u0142owiek zazwyczaj bowiem jako\u015b to okazuje. Otoczenie musi by\u0107 wystarczaj\u0105co bezpieczne (a wi\u0119c akceptuj\u0105ce takie stany, rozumiej\u0105ce je, a najlepiej empatyczne). W korporacji bardzo trudno o tak\u0105 bezpieczn\u0105 przestrze\u0144. Uczucia w relacjach firmowych to rzecz drugo-, je\u015bli nie trzeciorz\u0119dna.
\nNikt o nie nie pyta, s\u0105 raczej przeszkod\u0105 w dzia\u0142aniu ni\u017c jego katalizatorem.
\n\u201eEmocjonalny\u201d znaczy zazwyczaj \u201eniem\u0105dry\u201d, \u201eimpulsywny\u201d, \u201enielicz\u0105cy si\u0119 z konsekwencjami\u201d. A wi\u0119c gorszy, niestosowny, czasem wr\u0119cz kompromituj\u0105cy. Nie jest wi\u0119c dziwne, \u017ce praca w korporacji raczej zniech\u0119ca ni\u017c zach\u0119ca do zajmowania si\u0119 swoimi uczuciami, do \u015bwiadomego prze\u017cywania ich, a tym bardziej brania ich pod uwag\u0119 przy podejmowaniu decyzji.<\/p>\n
Jak wida\u0107, mechanizmy dzia\u0142aj\u0105ce w organizacji korporacyjnej bardzo przypominaj\u0105 te, kt\u00f3re DDA\/DDD doskonale znaj\u0105 ze swojego domu rodzinnego. Tym \u0142atwiej wi\u0119c im wkroczy\u0107 na w\u0142a\u015bnie tak\u0105 drog\u0119 zawodow\u0105 i \u017cyciow\u0105. Nie wymaga ona znajomo\u015bci siebie i kontaktu z uczuciami. Daje natomiast z\u0142udzenie bycia obj\u0119tym jak\u0105\u015b zbiorow\u0105 quasi-rodzinn\u0105 to\u017csamo\u015bci\u0105. Chroni te\u017c przed zadawaniem sobie pyta\u0144 o w\u0142asne potrzeby i dokonywaniem wybor\u00f3w opartych o w\u0142asne preferencje. Nie trzeba konfrontowa\u0107 si\u0119 z w\u0142asnymi deficytami. By pi\u0105\u0107 si\u0119 po szczeblach kariery, cz\u0119sto wystarczy umiej\u0119tnie realizowa\u0107 czyje\u015b pomys\u0142y.<\/p>\n
Latami mo\u017cna \u017cy\u0107 z to\u017csamo\u015bci\u0105 zapo\u017cyczon\u0105 z cudzej wizji. \u201eSam ze sob\u0105 nie mam nic wsp\u00f3lnego\u201d \u2013 pisa\u0142 Franz Kafka, dziewi\u0119tnastowieczny literat, ale i biuralista, kt\u00f3rego dzieci\u0144stwo min\u0119\u0142o w cieniu ojca \u2013 tyrana. Na szcz\u0119\u015bcie \u017caden tzw. sukces nie jest w stanie zabi\u0107 w cz\u0142owieku t\u0119sknoty za nim samym, za \u017cyciem pe\u0142nym osobistego sensu, za kontaktem ze sob\u0105, kt\u00f3ry jest niezb\u0119dnym warunkiem, aby m\u00f3c satysfakcjonuj\u0105co kontaktowa\u0107 si\u0119 z innymi.<\/p>\n
Dzi\u0119ki temu udaje si\u0119 niekt\u00f3rym wyruszy\u0107 w fascynuj\u0105c\u0105 podr\u00f3\u017c ku samopoznaniu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Beata Wolfram-Krukowska Do\u015bwiadczenie pracy terapeutycznej z Doros\u0142ymi Dzie\u0107mi Alkoholik\u00f3w (DDA) i \u2013 szerzej \u2013 osobami maj\u0105cymi za sob\u0105 dorastanie w rodzinie dysfunkcjonalnej (DDD) konfrontuje nas \u2013 terapeut\u00f3w ze szczeg\u00f3lnym zjawiskiem. Jest to wyst\u0119puj\u0105ca u sporej cz\u0119\u015bci naszych klient\u00f3w radykalna rozbie\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy ich sukcesami zawodowymi, a dramatycznie niskim poczuciem w\u0142asnej warto\u015bci oraz przekonaniem o w\u0142asnej niekompetencji… Czytaj dalej Sam ze sob\u0105 nie mam nic wsp\u00f3lnego<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":436,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[16,20],"class_list":["post-413","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-media","tag-beata-wolfram-krukowska","tag-blog","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oddo.fastsite.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/413","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oddo.fastsite.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/oddo.fastsite.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oddo.fastsite.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oddo.fastsite.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=413"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/oddo.fastsite.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/413\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":437,"href":"https:\/\/oddo.fastsite.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/413\/revisions\/437"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oddo.fastsite.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/436"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oddo.fastsite.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=413"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/oddo.fastsite.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=413"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/oddo.fastsite.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=413"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}